Peyzaj Mimarlığı'nın temel ve teknik yönü olan Peyzaj Mühendisliği; ,hazırlanan Yapısal Uygulama Projesi ve Grading Plan'ın araziye aktarılarak mekanın üç boyutta oluşumunda gerekli tüm çalışma ve uygulanan teknik yöntemleri kapsar. Topoğrafik yapının ortaya koyduğu özelliklerin yorumu ve arazinin ileriye yönelik gelişmelere yanıt verecek bir yapıya kavuşturulması amacı ile tasarımın gerektirdiği formlara, tesviye eğrileriyle tanımlanan yükseltilere, yapı ve yollar için belirlenen kodlara getirmek üzere, arazi üzerindeki tüm teknik hizmetler ile kazı ve dolgu işlemlerine yönelik Iş ve işçiliğin boyutları belirlenip tanımlanır.

İnşaat Mühendisi, Harita Mühendisi, Makina Mühendisi, Kültür Teknik Uzmanı, Elektrik Mühendisi gibi meslek elemanları desteğinde, Peyzaj Mimarı tarafından arazideki toprak hareketleri, hizmetin devamı süresince izlenerek, yapısal uygulama projesinın aplikasyonu ile inşaatın gerçekleştirilmesine ve yapı temel kotlarına uygun olarak arazide yapılacak kazı ve dolgu işlemleri gerçekleştirilir.

Altyapıya ilişkin galeri, menfez, rögar ve her türlü tesisat kanalları ile yapı giriş ve çıkışlarının oluşturulması için gerekli teknik, teknolojik destek yanısıra Iş organizasyonu, ödeme planı, zamanlama ve işgücü programlaması hizmetleri yürütülür.

Bitkisel uygulama amacıyla ayrılan alanlarda, toprak yüzeyinin bitkisel toprağın serilmesine uygun kotlara ve bitki dikimi için hazır duruma getirilmesi, inşaat atıkları ve istenmeyen bitkisel malzemenin kaldırılması sağlanır. Bu işlemlerin yapısal uygulama alanları ile birlikte çözümlenmesi ya da inşaat süresince aşamalı olarak toprak yüzeyine amaçlanan formun kazandırılması ve atıkların alandan uzaklaştırılması sağlanır.

Arazi biçimleme çalışmaları sonrası proje alanı, çevresindeki doğal yapının benzeri ya da özenle tasarlanıp, uygulanmış gelişkin bir örneği olarak yaratılabilir. Alanda mevcut bir vadi, kayalık, yamaç ya da düz bir alan, yeniden yorumlanıp yaratılabilir.

Temel Grading ya da Arazi Biçimleme Uygulaması sonrasında, planlama alanının yapısal uygulamaya ayrılan bölümleri dışında kalan, Bitkisel Uygulama alanlarında, toprağın ekim ve dikim ışlemleri için hazırlığı amacı ile alt toprağın işlenmesi, kaba tesviyesi yapılarak uygun kotlara ve yüzey formuna getirilmesi, bitkisel toprak serilmesi ve bitki gelişimi için toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik yönden optimum çevre koşullarının yaratılmasına yönelik tüm teknik hizmetler ile işlemler ve işçiliğin verilmesinin yöntem ve genelde teknik çözümlerini üretir.

Sonuç da, sağlanan teknik olanaklarla araziye kimlik kazandırma çabaları; Peyzaj Mimarı'nın bilgi birikimi ve deneyiminin alana yansıması olarak görüntülenir.

Yapısal uygulama, altyapı, arazi biçimleme ve bitkisel uygulama projesinde gösterilen son şekli kazandırılmış olan arazi üzerinde; yapısal tesislerle uyum düzeltmeleri sonrası, bitkisel uygulama çalışmaları tamamlanır.

5.1 Üst Toprağın Sıyrılması

Bir inşaat sahası/şantiyede de, inşaatı izleyen çevre düzenleme işlerinin aynı Yüklenici tarafından yapılması halinde, genel yüklenicinin inşa edeceği bina, yol ve sert malzeme ile kaplanacak yüzeylerin altında kalacak, dolgu yapılarak biçimlendirilecek alan içinde kalan ya da biçimleme sırasında kazılıp kaydırılacak toprak kitlesinin oluşturduğu alanlar işaretlenir. Sözleşmesinde ya da buna bağlı belgelerde belirtilen hallerde, ilgili planlarında belirtilen kodlarda arazinin tesviyesi için derin ve büyük kazılar yapılması gerekli yerlerden; Beton, taş ya da benzeri malzemeyle kaplanacak alanlardan; şantiye ya da depo alanlarından, inşaatın başlaması öncesinde toprak yüzeyi temizlenerek üst toprak tümüyle sıyrılacaktır. Sıyrılan üst toprak, tekrar kullanılmaya hazır vaziyette yüksekliği 1.50 m' yi geçmeyen kümeler halinde toplanacaktır. Bu şekilde bekleyen üst toprağın alt toprakla, çimento, kireç, petrol, yağ, katran vb maddelerle bulaşmaması için, Yüklenici gerekli önlemleri alacaktır.

5.2 Üst Toprağın Depolanması ve Bakımı

Tekrar kullanılmak üzere yığılmış toprak kümelerinin yüksekliği 1.50 m' yi geçmeyecek, sahadan hiçbir şekilde üst toprak uzaklaştırılmayacak, herhangi bir şekilde gömülmeyecek, işin sonunda artan üst toprak Peyzaj Mimarının direktifi uyarınca değerlendirilecektir. Bekleyen üst toprağa kirletici ve yabancı maddelerin karışmaması için Yüklenici, her türlü önlemi alacak, toprak kümelerinde yabani ot gelişimi engellenecektir. Çıkan yabani otların tohum vermeden uzaklaştırılması için toprağa vaktinde etkisini gösterecek bir herbisid/ot öldürücü ilaç uygulayacaktır.

5.3 Alt Toprağın İşlenmesi

5.3.1 Alt Toprağın Islahı

Bir alanın drenaj durumunun ıslah edilmesi gerektiği hallerde, plan, proje ve ilgili raporlarında belirtilen yerlerde, alt toprak yüzeyi, bir traktöre bağlanmış alt toprak işleyici ile, hafif topraklarda 75 cm, ağır ve killi topraklarda 50 cm aralıkla, sahanın eş yükselti eğrilerine dik yönde sürülerek toprak yerinde kabartılacaktır. Bu işlem sırasında alt toprak kendi yerinde ufalanmış olacak, üstündeki üst toprağa karışmayacaktır. Alt toprak işlemesi, o sahada üst toprak daha önce sıyrılmışsa ya da yoksa, alt toprak takviyesi yapılıp arazi projesindeki kotlarına getirildikten sonra yapılacaktır.

5.3.2 Alt Toprak Tesviyesi

Formu ve kotları değiştirilmek durumunda kalan alanda, üst toprağın sıyrılmasında sonra, alt toprak üzerine istenilen kotlara gelinceye kadar, benzer bir alt toprakla dolgu yapılıp sıkıştırıldıktan ya da kazılarak fazla toprak alındıktan ve kabaca düzeltildikten sonra, sıyrılan üst toprak yeniden alana serilecektir. Alt toprağın inşaatın genel yüklenicisi tarafından tesviye edilmesi halinde, genel yüklenici alt toprağın tesviyesi; çevredeki yol, tretuvar, refüj gibi yapısal ögelerin bitmiş kotlarından 2 aşağıda bitirilecektir.

5.3.3 Alt Toprağın Tesviyesi

Proje sahasında, yapıların gerektirdiği büyük kazılar nedeniyle arazinin doğal yapısının büyük ölçüde değiştiği; arazi biçimleme projesi gereği araziye yaniden şekil verildiği ya da sahada mevcut üst toprak sıyrılıp uygun yerlere kümelendiğinde ortaya çıkan alt toprağın , ilgili planlarda gösterilen eşyükselti eğrilerine, bitmiş toprak ve yapı kodlarına uygun olarak biçimlendirilmesi için gerekli alt toprak kazı ve dolguları yapılacaktır. Tekrar kullanılmak üzere depolanmış üst toprak yeterli ise çim, çiçek ve çiçekli çalı parsellerinin her tarafına en az 40 cm üst toprak serilecek biçimde, alt toprak tesviye edilecektir. Üst toprağın yetersiz kalması ya da temin güçlüğü durumunda , çim ve çiçek dikim alanları için en az 15 cm, gül ve kapama çalı parsellerinde 40 cm üst toprak serileceği , ağaç ve çalı dikim çukurları için yeterli üst toprak miktarı hesaplanmalıdır.

5.3.3.1 Alt Toprağın Biçimlendirilmesi

Üst toprağın sıyrılarak, alt toprakta büyük kazı ve dolgu işlemlerinin yapılması durumunda; Komşu alanlardan toprak ve yüzey sularının alana gelmemesi için kazı alanı çevresine hendek açılır, Kazı alanı yüzeyi mevcut otsu ve odunsu bitkilerden, yabancı maddeler ve atıklardan arındırılır, Derin köklü bitkiler ve otlardan arındırmak amacı ile alan sürülür ya da uygun bir ekipmanla işlenir, Üst toprak tavındayken, tam derinliğinde sıyrılarak saha dışında uygun bir yere kümelenir, bu işlem sırasında kayıp olmaması ya da yabancı maddelerle karışmaması için gerekli önlemler alınır ve sürekli yabani ot kontrolu sağlanır, Üst toprak kümeleri, tekrar serilimi kolaylaştıracak en kısa taşıma mesafesi ve sonraki toprak işlemlerinde aksamaya neden olmayacak uygun bir yere konulur, Alt toprakta yapılacak dolgularda, ençok 20 cm lik katmanlar halinde yapılarak sıkışması sağlanır, Büyük kazı ve dolgu işlerinde kullanılacak makina, Peyzaj Mimarı tarafından belirlenecek ya da yüklenici tarafından önerilenin onayıdan sonra kullanılacaktır.

5.3.3.2 Alt Toprağa verilecek Maksimum Eğim

Toprağın cinsine göre değişirse de, tasarımcının gerek gördüğü hallerde standartların dışına çıkılabilir. çim biçimi ve bakım işlerinin yapım yöntemine göre yüzeylere verilebilecek eğimle; çim biçimi elle yapılan yerlerde Max eğim :1:1 450 çim biçimi küçük makina ile yapım :1:1,5 330 çim biçimi özel makina ile Max eğim :1:2 270 çim biçimi uygun traktörle Max eğim :1:3 180 Profesyonel amaçlarla kullanılmayacak, genel spor alanlarında 1:80 eğim en uygunudur. Oyun alanlarında bu eğim 1:50 ye kadar düşürülebilir. Zorunlu durumlarda tek yönde 1:40 eğimle yetinilebilir.

5.4 Üst Toprağın İşlenmesi

5.4.1 Üst Toprak Serilmesi

Alt toprak tesviyesi yapılmış alanlara üst toprak serilmeden önce, alt toprak l5 cm. derinliğinde, elle ya da / uygun bir makinayla işlenip kabartılarak, üzerine, alanda depolanmış ya da Peyzaj Mimarı'nın uygun göreceği bir alandan getirilecek üst toprak, aşağıdaki derinliklerde ve her tarafta eş dağılımlı serilecektir: Şevlere : 15 cm. Genel çim alanlarına: 15 cm. çim ve çiçeklik alanlara : 20 cm. Gül ve çalı dikim alanlarına : 40 cm. Büyük ağaç çukurlarına : 70 cm. üst toprak doldurulacaktır. Üst toprağın mevcut, ancak; derinliğinin yetersiz olduğu durumlarda, Peyzaj Mimarı'nın onaylayacağı bir toprak kaynağından gerekli takviye yapılarak eski üst toprakla kaynaştırılacaktır. Büyük kazı ve dolgu yapılacak alanlarda ya da geniş çim alanların içine çalı grupları ya da ağaç dikilmesinin gerektiği durumlarda; alt toprak çim ekim derinliğine göre, onaylanmış büyük bir makina ile tesviye edilecek, çalı ve ağaç dikim çukurları içine getirilen üst topraktan doldurulacaktır. Dışarıdan getirilecek üst toprağın kaynağı ve özellikleri hakkında Peyzaj Mimarının önceden onayı alınacaktır. Üst toprağın serilmesinden sonra, kürek ya da uygun bir aletle toprağın, tırmıkla tesviyesine uygun bir yapı ve doku kazandırılırken, çıkacak bir boyutu 5 cm den büyük taş ve ve kesekler ile ot, kemik, plastik ve diğer atıklar, toplanarak alandan uzaklaştırılacaktır.

5.4.2 Üst Toprağın İşlenmesi

Mevcut üst toprak, kendi ortalama derinliğinin tamamı kadar bellenerek ya da uygun bir bahçe traktörü ile işlenecek, alt toprak hiçbir suretle üste çıkmayacak ya da üst toprakla karışmayacaktır. Bu işlemle, sahada kalmış otsu ve odunsu bitkiler ile toprağa gömülmüş olanlarının kökleri toprak yüzüne çıkarılarak kurumaları sağlanacaktır. İşlenerek altüst edilmiş toprak; kültüvatör, tırmık ya da kazayağı ile parçalanarak, toprak tesviyeye uygun ufalanmış bir yapıya getirilecektir.

5.4.3 Üst Toprağın Çapalanması

İşlenmiş üst toprak üzerine 20 m3/da. yanmış ahır gübresi ve 40 kg/da .kompoze gübre serilerek, çapa makinası/el çapası ile yüzeyden çapalanarak, gübre toprağa karıştırılacak, çapalama sırasında çıkan yabani ot, taş, moloz vb. yabancı maddeler atılacaktır. Çapalama toprak tavında iken yapılacak, üst toprağın aşırı ıslak olduğu ya da kuruluş yapısından, hava koşullarından dolayı çapa işlemez sertlikte olduğu hallerde yapılmayacaktır. Ekim ve dikim işlemleri öncesinde yüzeysel bir sulama yapılarak, toprak ve gübre içerisindeki yabani ot tohum ve çimlenmesi sağlanarak, çapa boyuna gelen otların el aletleri yada uygun bir makina ile kontrolu sağlanacaktır.

5.4.4 Toprak Yüzeyine verilecek Maksimum Eğim

Toprağın cinsine göre değişmekle birlikte, planın gerektirdiği hallerde, bu standartların dışına çıkılabilir. Ancak; çim biçiminin elle yapıldığı yerlerde max.eğim 1:1, küçük makinayla yapılacağı yerlerde l:l,5 olacaktır.

5.4.5 Üst Toprağın Kaba Tesviyesi

Yüzeyi temizlenmiş, bellenmiş, gübrelenmiş, çapalanmış alanda; tırmık, kürek ya da Peyzaj Mimarı'nın onaylayacağı uygun makina ve aletlerle, belirtilen kodlara, meyillere ve alanın doğal eğimine göre kaba tesviyesi yapılacak, kaba tesviye sırasında çıkacak taş, ot ve her türlü istenmeyen maddeler toplanıp alandan uzaklaştırılacak, hiçbir şekilde alan içinde çukur açılıp doldurularak gizlenmesine izin verilmeyecektir.

5.4.6 Üst Toprağın İnce Tesviyesi

çim ekilecek kısımlarında; kaba tesviyesi yapılmış üst toprağın, el tırmıkları ve mastarla, projesindeki kodlara ve çevresindeki yol, teras, otopark, tretuar, refüj vb yapısal elemanların bitmiş kodlarıyla aynı ya da bu düzlemden en fazla 2 cm aşağıda bitirilecektir. Eğimler, yağış ve diğer yüzey sularını sahanın drenaj ağına bağlıyacak biçimde düzenlenecek ya da Peyzaj Mimarı'nın göstereceği yönde verilecektir. İnce tesviye sırasında çıkabilecek ve bir boyutu 2.0 cm den fazla taş, bitki ve istenmeyen tüm yabancı maddeler toplanarak alan dışına atılacaktır. İnce tesviyesi bitirilen alanda, gözle görülebilecek, su birikebilecek çukur ve tümsek gibi düşey farklılık bulunmayacaktır. Tümseklerin giderilmesi için, ağır silindir ya da tokmak kullanılmayacak, tırmık ve kürek kullanılarak tesviye hataları kendi içinde giderilecektir. İnce tesviye yapılırken, dışarıdan üst toprak eklenmesi yerine, mevcut üst toprak kendi içinde ileri geri tırmık ya da mastar kullanılarak istenen kodlarda ve meyillerde ince tesviye yapılacak, tırmık atıkları ile çukurların ya da alçak kısımların doldurulması yoluna kesin olarak gidilmeyecek, toprağın sıkışmasına izin verilmeyecektir. İnce tesviye toprak tavında, yeterince dökülgen ve kolay ufalanır yapıda ve nemdeyken, uygun hava koşullarında ve toprak fazla çiğnenmeden yapılacaktır.

5.4.7 Atıkların Alandan Uzaklaştırılması

Saha temizliği, her türlü toprak işleme ve tesviye işlemleri sırasında çıkan yabani ot, istenmeyen odunsu bitkiler, taş, tuğla, metal, tahta ve benzeri tüm molozlar önce düzenlenen sahanın belli noktalarında toplanarak kümelenecek bu kümeler bekletilmeden, Yüklenici tarafından, sözleşme belgelerinde belirtilen yere ya da; Peyzaj Mimarı'nın göstereceği atık döküm alanına taşınarak, alandan uzaklaştırılacaktır. Peyzaj Mimarı'nın onaylaması koşulu ile çıkan taş, tuğla, moloz ve Beton parçaları; yapısal birimler için alt dolgusu yapılacak yerlere dökülebilir.

5.4.8 Nadas Döneminde Ot Kontrolu

İlgili plan ya da belgelerinde belirtilen çevre düzenleme amaçlarına uygun, bütün toprak işlerinin bittiği ve sahaya gerekli son şekil verildiği halde, hava koşulları ya da başka nedenlerle, çim ekimi ya da bitki dikimi yapılmadan boş bekleyen alanlarda çıkacak bütün yabani otlar, Yüklenici tarafından çapalama ya da onaylanacak herhangi başka bir yöntemle temizlenecek ve sürekli kontrol altında tutulacaktır. Toplanan yabani otlar özellikle ayrık kökleri yakılarak, külü toprağa serpilerek sahadan uzaklaştırılacaktır. Ekim ve dikim öncesindeki bekleme döneminde toprağın tavında tutulması yanında toprak içinde bulunan yabani ot tohumlarının çimlenerek gelişmelerini sağlamak ve nadas döneminde yokedilmelerini sağlamak üzere belirli aralıklarla yüzeysel olarak sulanması yararlı olacaktır. Bu işlem dikim sonrası ot kontrolu masraflarını büyük ölçüde ortadan kaldıracağı bilinci içinde, idare ve kontrol grubu tarafından istenmeli ve teşvik edilmelidir. Ekim ve dikim işleri, geçerli bir neden göstermeksizin Yüklenici tarafından geciktirildiği sürece yabani ot kontrolu Yüklenici tarafından yapılmaya devam edilecek, sahadan her türlü ot ve istenmeyen maddeler uzaklaştırılacaktır.

5.5 Toprağın Fiziki Yapısının Islahı ve verimliliğin Arttırılması

5.5.1 Toprak Düzenleyicilerle Fiziksel Islah

Toprak düzenleyicisi olarak kullanılacak ahır gübresi, çok ağır, yapışkan ya da fiziksel yapısı bozuk alt ve üst toprağın, ekim ve dikim işleminden önceki son toprak işleme öncesinde dekara 10 m 3 hesabıyla serilerek, çapa ya da kaba dişli tırmıkla toprağa karıştırıldıktan sonra ince tesviyeye geçilecektir. İşlenmesi zor, bahçe kültürüne elverişsiz, çok ağır, yapışkan ya da fiziksell yapısı bozuk üst toprağın ıslah edilmesi amacıyla toprak düzenleyici maddelerden ahır gübresi dışındakiler, çim ekimi işleminden önceki son toprak işlemesi sırasında dekara 10 m3 hesabı verilerek toprağa eşit olarak karıştırılacaktır. İlgili plan ve belgelerinde belirtilen miktar ve oranlarda dere kumu, organik gübre, bitkisel çürüntü, çeşitli ticari isimler altında satılan (torf, vermeculit, bims, perlit) gibi toprak düzenleyici maddeler, tek başlarına ya da özel şartnamesinde belirtilmiş oranlarda karıştırılmış olarak topraga verilecektir. Doğu Karadeniz gibi çok yağışlı bölgelerde, toprağa kireç ve potasyum uygulaması, organik gübrelenmeden 2-4 hafta önce ya da sonra yapılmalıdır.

5.5.2 Kimyasal Gübreleme

Üst toprağın mineral besin maddelrinden ya da bitkisel gelişme için gerekli mikrobesinlerden yoksun olması hallerinde, dekara 40 kg. hesabıyla N,P,K verilecektir. Kimyasal gübreler; projesinde ya da özel şartnamesinde belirtilen yerlere ,belirtilen miktar ve oranlarda verilecektir. Kimyasal gübreler üst toprağa, ekim dikim işleminden önceki son toprak işlemesi sırasında (örneğin belleme, çapalama, kaba tesviye işlemlerin biriyle birlikte) verilecek, iyice karışması sağlanacaktır. Kimyasal gübrelerin yavaş çözülür olması ya da toprakta tutulabilmesi için tercihen çiflik gübresi, kompost ya da torfla birlikte verilmesi yararlı olacaktır.

TOPRAK İŞLEME MAKİNALARI

Unutmayalım ki toprak da canlıdır. Her canlı gibi toprağın HAVAYA, NEME ve ISIYA ihtiyacı vardır Tekniğine uygun olarak işlenmemiş tarladan; istediğimiz verimi değil, sadece toprağın VERDİĞİ KADARINI alabiliriz. Toprağımızı tekniğine uygun olarak işlemek suretiyle ISI, NEM ve HAVALANMAYI sağlamanın yanı sıra, toprağın yapısının da düzeltilerek, bitki kök sisteminin gelişmesine ve yayılmasına uygun bir ORTAM hazırlanması da gerekmektedir.

I.      BİRİNCİ SINIF TOPRAK İŞLEME ALETLERİ

        1. PULLUKLAR

        Toprak işlemede en yaygın kullanılan alet pulluklardır. Pulluklar toprağı parçalar çevirerek devirir, gevşetir anız ve yabancı otları toprağa gömer.

Ülkemizde en çok kullanılanlar askılı pulluklardır. Bunları sıra ile inceleyelim.

        ASKILI PULLUKLAR

        Traktör hidrolik kollarına bağlanıp, askıda tutularak çekilen pulluklara askılı pulluklar denir.

        ASKILI PULLUKLARIN FAYDALARI

        Pulluk traktörün arkasına bağlandığı için patinaj önlenir, çeki gücü artar.

        Taşınmaları kolaydır, havada taşındıkları için az aşınırlar.

        Traktöre kısa bağlandığından sürümde dönüş kolaylaşır, yastık başları kısa olur.

        Traktör iş verimini arttırır, zamandan kazandırır

        Çekili pulluklardaki bir çok parça bunlarda yoktur.

        ASKILI PULLUKLARIN ÇEŞİTLERİ

        A-Kulaklı pulluklar

        B-Döner kulaklı pulluklar

        C-Diskli pulluklar

        A-KULAKLI PULLUKLAR
        Askılı pulluklar içerisinde en çok kullanılan kulaklı pulluklardır. Gövde ve sokların sayısı bir ile yirmi arasında değişir.

Resim 34 : Kulaklı pullukların toprağı işleyişi

PULLUKTAKİ ÖLÇÜLER

        Pulluk parçalarından uç demirinin bağlanması çok önemlidir.

        Bu bağlantıda iki pay vardır.

        1.      Alt kavrama payı

        2.      Yan kavrama payı

        Düz bir yerde uç demirinin ucu ile taban demirinin arasındaki boşluğa alt kavrama payı denir. Alt kavrama payı az olursa pulluk toprağa batmaz, çok olursa pulluk toprağa dalmaya çalışır, derinlik ayarı güçleşir ve traktör zorlanır.

        Pulluk gövdesi yan olarak düz bir yere konduğunda uç demiri ucunun taban demirinden işlenmemiş tarafa doğru biraz çıkıntılı bağlandığı görülür. Bu boşluğa yan kavrama payı denir.

        Pulluğa yön verir ve dengeli çalışmasını sağlar.

        Yan kavrama az olursa pulluk sürülmüş tarafa kaçar. Çok olursa, işlenmemiş tarafa kaçar.

        Kulaklı Pulluklarda Aranılacak Özellikler

        -Bağlantı yerlerinde boşluk olmamalıdır.

        -Pulluğun boyu kısa olmalıdır.

        -Çapraz mil ve muylular ayarlanabilir olmalıdır.

        -Bağlama kafası yüksek ve üzerinde 3-5 bağlama deliği bulunmalıdır.

        -Büyük ve çekilir pulluklarda son gövdede destek tekeri bulunmalıdır.

        -Pulluktaki tüm ölçüler standartlara uygun olmalıdır.

        Pulluğun Traktöre Bağlanması ve Sökülmesi

        Pulluk traktöre bağlanırken önce ayarsız alt kol, sonra ayarlı kol, daha sonra üst bağlantı kolu bağlanır. Sökülürken ise bu işlemin tersi yapılır.

PULLUK AYARLARI

        Atölye Ayarı:

        Tarlaya gitmeden önce yapılması gereken ayardır.

        Traktör çalıştırılır, pulluk kaldırılıp düz bir yere çekilir ve yere bırakılır bu durumda çok az ileri çekilir. Yan bağlantı kolları tekerleklerden eşit uzaklıkta ve tekerleğe değmeyecek şekilde ayarlanır.

        -Birinci gövdenin taban demiri ile ikinci gövdenin uç demiri arası ölçülür.

        -Traktör sağ arka tekerinin iç kenarından arkaya düz bir çizgi çizilir veya bu düzgün bir çıta da olabilir.

        -Birinci gövdenin uç demiri ucu ile traktör sağ arka tekeri arası mesafenin; Birinci gövdenin taban demiri ile ikinci gövdenin uç demiri ucu arasında kalan mesafeden beş parmak kadar fazla olması sağlanır. Bu iş daha önce cıvataları gevşetilen aks mili bu ölçüye göre, sağa, sola kaydırılarak yapılır ve cıvatalar tekrar sıkıştırılır. Bu şekilde yapılan ayardan sonra traktör tekerleği tarlada çizi duvarını tırmalamaz ve dolayısıyla lastik daha az aşınır.

        -Tarlaya giderken traktörün her iki yan tespit zincirleri gerdirilir. Daha sonra pulluk kaldırılarak, hidrolik düzen yolda taşıma durumuna getirilir. Tarlaya fazla sarsmadan ve çok hızlı olmamak üzere gidilir.

Tarla Ayarı:

        -Tarlada, traktörün üzerindeki yol kilidi açılır.

        -Pulluk yere indirilir.

        -Traktörün hidrolik sistemi çeki durumuna alınır.

        -Yan gerdirme zincirleri gevşetilir. Gevşetme alt bağlantı kolları tekerleklere 4-5 parmak kalıncaya kadar devam etmeli ve tekerlekler bağlantı kollarına değmemelidir.

        -Pullukla ilk çizgi açılıp arka sağ tekerlek pulluk çizgisine girince pulluğun sağ-sol paralellik ayarı, ayarlı askı kollarından yapılır.

        -Ön arka paralellik ayarı; pulluğun çatısı tarla düzeyinde ön ve arkada paralel olmalıdır. yani pulluk yere tam oturmalıdır. Bu ayar üst bağlantı kolundan yapılır.

        -Derinlik ayarı; derinlik ayarı ikinci çizgiden sonra belirli bir gazda ve hızda yapılmalıdır. Derinlik ayarı hidrolik indirme kolu ile yapılır. İstenilen derinlik bulununca, hidrolik kolu tespit kelebeği ile belirlenir ve sabitleştirilir. Derinlik ayarı üst bağlantı kolu ile yapılmalıdır. Üst bağlantı kolu, pulluk çizide iken yere paralel veya traktöre doğru biraz eğik olmalıdır.

B-DÖNER KULAKLI PULLUKLAR 

    Aynı çiziden gidip gelerek düz sürüm yapan pulluklara döner kulaklı pulluklar denir.

Resim 35 : Döner kulaklı pulluklar

        1.      Düz sürüm yaptıklarından tarla yüzeyi düzgün bir şekilde sürülür.

        2.      Erozyon engellenir.

        3.      Dönüşlerde kısalıktan dolayı yakıt ve zaman tasarrufu sağlanır.

Resim 36 : Üç gövdeli diskli bir pulluk

Ayarları

Pullukların Bakımı

Pulluklarla İlgili Önemli Tavsiyeler

Sürüm Şekilleri ve Sürüm Tekniği

        Kulaklı pulluklarla yapılan sürümlere tahtavari sürüm denilmektedir. Bu sürüm şeklinde iki değişik yöntem uygulanır.

-          Birincisi balık sırtı sürüm şeklidir. İkincisi ise açık çizi sürüm şeklidir.

Balık sırtı sürüm şeklinde ilk çizgi tarlanın ortasından açılır ve parsel başlarında hep sağa dönülerek sürüme devam edilir. Sürüm bitişinde parselin ortasındaki ilk iki toprak şeridinin  üst üste binmesinden dolayı balık sırtı biçiminde boydan boya bir tümsek meydana gelir.

-          Açık çizi yönteminde ise ilk çizi parselin kenarından açılarak parsel başlarında daima sola dönülürse sonunda parselin ortasında kanal biçiminde açık bir çizi kalır.

-          Kulaklı pulluklarda sürüm yapıldığında balık sırtı yönteminde tarlanın ortasında bir tümsek, açık çizi yönteminde ise tarlanın ortasında bir kanal meydana gelmektedir. Bu iki yöntemin sakıncalı yönlerini bir tarafa bırakıp iyi olan yönlerini birleştirmek suretiyle şu şekilde bir sürüm şekli uygulanabilir.

-          Bu tekniğe göre orta boy tarlalar için en uygun parsel genişliği 60-70 adım (40 metre), büyük tarlalar için 110-120 adım (80 metre) kadar alınmalıdır.

-          Sürüme başlamadan önce tarlada traktörün döneceği kadar yastık başı bırakılmalıdır.

Başlangıç çizgisinin açılması:

        Traktör gergi zincirleri gergin olarak parsele girilir. Birinci gidişte pulluk yaklaşık beş parmak derinlikte sürüm yapabilecek şekilde üst bağlantı kolu uzatılır ve pulluk sola yatırılır. (Arka gövde ile sürüm yapılır). Birinci gidişten sonra sola dönülerek traktörün sol arka tekeri daha önce açılan çizide olmak üzere aynı ayarla geri dönülür. Meydana gelen kanal her yerde eşit derinlikte ve yaklaşık bir adım genişlikte olacaktır. Daha sonra bu başlangıç çizisi ikinci turda kapatılacaktır. Bunun için üst bağlantı kolu kısaltılır. Pulluk gövdesi tam yere paralel olmayacak şekilde biraz düzeltilir. Arka gövdenin sürüm derinliği yaklaşık on parmak kadar olmalıdır. Dönüşte ilk açılan kanal tamamen  kapatılacaktır. Derinlik aynıdır. Bundan sonra istenilen derinliğe göre bu ayarla üçüncü kez gidilip dönülebilir. İstediğimiz toprak işleme derinliği elde edildiğinde pulluğun tüm ayarları yapılmalıdır.

Son çizinin bitirilmesi:

        Tarlanın ya da parselin bitimine iki veya üç tur kaldığı zaman, sürüm derinliği bitişe doğru giderek azaltılır. Bu sırada başlangıç çizisinin açılmasının tersi olarak pulluk sağa yatırılarak sürüme devam edilir. Bitişten önceki gidişte derinlik sürüm derinliğinin yarısına kadar azaltılmalıdır.

Toprağın pullukla işlenmesinde dikkat edilmesi gereken önemli hususlar;

        Son yıllarda tarımda yapılan araştırmalar göstermiştir ki; toprağı çok miktarda işlemek hem toprak açısından iyi neticeler vermemekte hem de ürün maliyetini artırmaktadır. O halde toprağın gereğinden fazla işlenmesi yanlıştır.

        Ülkemiz çiftçilerinde eskiden beri süregelen yanlış bir intiba vardır. Toprağı ne kadar çok sürersen o kadar verim artar diye. Hatta çiftçilerimiz aralarında toprak işleme ile ilgili sohbetlerinde; tarlayı ikiledim, üçledim gibi ifadelerle yaptıkları sürüm sayılarını birbirlerine övünerek anlatırlardı.

        Oysa artık yapılan bilimsel çalışmalar göstermektedir ki toprağı çok miktarda işlemek, çok fazla sürmek, hem toprağın verimliliği bakımından hem de ürün maliyeti bakımından zararlıdır.

        Ülkemiz çiftçilerinin dünya piyasalarında rekabet edebilmeleri için ürün maliyetini düşürmeleri gerekmektedir. Bunun yolu da geleneksel tarımdan teknik tarıma geçmekle mümkündür. Toprak gereği kadar işlenmeli, fazla işlemeden kaçınmalıdır.

Sonuç olarak pulluğumuzu yerinde, zamanında ve yeteri kadar kullanmalıyız.

2. ÇİZELLER  

         Son yıllarda ülkemizde çok kullanılmaya başlanmışlardır. Toprağı devirmeden işlerler. Toprağı derin olarak çizdikleri için aynı zamanda dipkazanın görevini de yapmış olurlar. Bunun yanısıra pulluk kullanımını iyice azaltmışlardır. Çiftçilerimiz tarafından üç bacak, yedi bacak gibi ayak sayıları ile adlandırılırlar.

Resim 37 : Yedi ayaklı bir çizel

         Özellikle pamuk yerlerinin hazırlanmasında çok kullanılmaktadırlar. Pulluğun kullanılmasını büyük ölçüde azaltmışlardır. Yapıları basittir. Bir çatı üzerine monte edilmiş çizici ayaklardan ibarettir.

3. DİPKAZANLAR

Resim 38 : Dipkazanın topraktaki etkisi

II.  İKİNCİ SINIF TOPRAK İŞLEME ALETLERİ

1. KÜLTÜVATÖRLER

        Kültüvatörler; toprağı yırtarak kabartmak, parçalamak, havalandırmak, yabancı otları kesip köklerini yüze çıkarmak, mineral gübreleri karıştırmak ve anız bozmak gibi amaçlarla kullanılırlar.

2. TIRMIKLAR

        Tarla yüzeyini işlerler. En çok hafif ve orta ağırlıktaki topraklarda kullanılırlar. Tarla yüzeyini kabartır, kaymak tabakasını kırar, yabani otları söker ve tohum yatağının hazırlanmasını sağlarlar.

Resim 39 : Tırmıklar

        a)     Dişli tırmıklar,

        b)     Yaylı tırmıklar,

        c)     Döner tırmıklar,

        d)     Diskli tırmıklar olmak üzere dört grupta toplanır. Her grubun değişik şekilleri vardır.

Diskli Tırmıklar (Diskarolar)

        Diskleri ile toprağı keser, ufalar, aktarır ve karıştırırlar. Pullukla sürümden sonra, bilhassa ağır ve otlu tarlada kesekleri en iyi ufalayan alettir. Ayrıca çok otlu tarlada ve yeşil ot ekim nöbetinde otları ve yeşilliği parçalayıp toprağa karıştırırlar. Yalnız, toprak ve iklim şartlarına bağlı olarak erozyona yol açacak hallerde kullanılmamalıdır.

Resim 40 : Diskaro

Diskli tırmıkların bakım ve ayarı

3. TOPRAK FREZESİ

        -          Toprağı yüzeysel olarak kabartır, ufalar ve karıştırır.

        -          Tarla yüzeyindeki otları ve sapları keser, toprağı homojen bir şekilde karıştırır.

        -          Pullukla işlenmiş toprağı da işler ve ekime hazır hale getirir. Özellikle bağ ve bahçe işlerinde çok kullanışlıdır.

        -          İkinci üründe toprağın hazırlanmasını, sapların toprağa karıştırılmasını sağlar. 

                 Mibzerle ekim işlerinde ve özellikle kombinasyon olarak kullanılmakta, ayrıca şerit vari toprak işleme yapmaktadır.

Resim 41 : Freze

Aletin Kullanılması

Rototiller

4. MERDANELER
        Toprak keseklerini parçalayıp ufalttıkdan sonra gevşek olan toprağı bastırarak toprakla tohumun temasını artırır ve dolayısıyla çimlenmeye yardım eder. Traktöre çekili ya da askılı olarak bağlanarak yüzücü pozisyonda çalışırlar.

Resim 42 : Merdane

       Merdaneler;

        ·        Düz merdaneler,

        ·        Dalgalı merdaneler,

        ·        Dip bastıran merdaneler,

olmak üzere üç grupta toplanırlar.

Sürgüler

III.  ALET KOMBİNASYONLARI

        Tohum yatağının hazırlanmasında, o andaki hava şartları ile tarlanın durumu etkili olmaktadır. Uygun bir tohum yatağı hazırlanırken, pullukla iyi işlenmiş bir tarlada, bir tırmık veya bir kültüvatör geçirmek yeterli olabilir. Hububat tarımında genel olarak, kültüvatör veya diskli tırmıkla tarla hazırlanır ve ekim yapılır. Değişik ve ağır toprak şartlarında bu aletlerin tek tek kullanılması yeterli olmaz. Zaman ve iş kaybı olduğu gibi masraf da artmış olur. Birde işletmede işler yoğunlaşmış ve traktöre diğer işlerde ihtiyaç varsa, toprak hazırlamaya fazla zaman ayrılmaz. Bu sebepler dolayısıyla bir defada ve mümkün olan en kısa sürede işi bitirmek için alet kombinasyonları geliştirilmiştir.Bunlar 2'li, 3'lü ve 4'lü şekilde olabilmektedir.

Resim 43 : Kombinasyon